Darm > Constipatie

1. Begrijpen

contsipatie

Constipatie is een vervelend en ziek makend probleem.  

De aandoening wordt gekenmerkt door een vertraging van de darmtransit.

Ze gaat gepaard met een vermindering van de hoeveelheid stoelgang (gemiddeld minder dan 3 keer per week), een evolutie van de consistentie (droog en hard) en een moeilijke ontlasting (de persoon moet duwen om zich van zijn stoelgang te ontdoen).

Tijdelijke constipatie (bijvoorbeeld door een verandering van voeding, vakantie, …) komt vaak voor. Ze treft zowat één op vijf personen en één vrouw op drie.

Constipatie is chronisch wanneer deze minstens zes weken aanhoudt. Elke vorm van ongebruikelijke, chronische constipatie moet de patiënt ertoe aanzetten om een arts te raadplegen.


2. Oorzaken

  • Vrouwen en bejaarden worden meer getroffen door constipatie.
  • Slechte levensgewoonten: dit is de meest voorkomende oorzaak: fouten in de voedingsgewoonten (onvoldoende vezels, onvoldoend drinken, ...), verandering van levensomgeving die gepaard gaat met een wijziging van het aantal keer dat de patiënt naar het groot toilet gaat  (ziekenhuisopname, vakantie, moeilijke toegang tot toiletten, gebrek aan intimiteit, ...).
  • Geneesmiddelen gebonden oorzaken: talrijke geneesmiddelen kunnen leiden tot constipatie: pijnstillers op basis van morfine, hoestmiddelen (codeïne, folcodine, dextrometorfaan, ...) en geneesmiddelen tegen diarree (loperamide), anticholinergica (antidepressiva, behandelingen van urine-incontinentie, antihistaminica, antipsychotica, ...), geneesmiddelen tegen de ziekte van Parkinson, ijzer- en calciumzouten, ... Dit ongewenste effect doet zich niet voor bij alle patiënten. Het komt meer voor bij personen die al een neiging tot constipatie vertonen. Indien u een geneesmiddel inneemt, lees dan de bijsluiter van het geneesmiddel en aarzel niet erover te praten met uw apotheker of arts.
  • Andere:
    • zwangerschap, borstvoeding, leeftijd
    • aambeien zijn risicofactoren op constipatie. Aambeien kunnen ook constipatie veroorzaken door de angst die de patiënt ondervindt bij de ontlasting van de stoelgang.
    • sommige aandoeningen kunnen leiden tot constipatie: de ziekte van Parkinson, multiple sclerose, onvoldoende werking van de schildklier, sommige kankers,  depressie, ...

Wist u dat een vezelarme voeding verantwoordelijk is voor constipatie?


3. Gevolgen

Constipatieproblemen komen veel voor, maar zijn meestal volledig goedaardig. Ze kunnen gepaard gaan met een zwaar gevoel, buikkrampen of een opgezwollen gevoel. 

Aambeien worden soms geassocieerd met constipatie.

Ingeval van bloedingen in de anale regio dient u een arts te raadplegen om elke mogelijke andere ziekte uit te sluiten.


4. Diagnose

Over het algemeen volstaan een klinisch onderzoek en gesprek met de huisarts om de diagnose van constipatie te stellen en er de oorzaak van te vinden. Uw huisarts zal u vragen stellen over uw levensgewoonten, de oorzaken van uw constipatie, de gevolgen voor uw dagelijks leven en de geneesmiddelen die u neemt.

Indien uw arts de aanwezigheid van een ziekte vermoedt, kan hij u vragen bijkomende onderzoeken te ondergaan.


5. Preventie

  • Veel water drinken om de stoelgang te hydrateren en te helpen bij de ontlasting. Kies water met veel magnesium (Hepar bijvoorbeeld), maar ook thee, kruidenthee en bouillon.
  • Voeg vezels toe aan uw voeding: gekookt of gemacereerd droog fruit(pruimen, abrikozen en vijgen), granen, vers fruit en groene groenten; deze voedingswijze vergroot het stoelgangvolume wat de beweeglijkheid van de darm. 
    Wist u dat u  idealiter 30 gram vezels per dag moet innemen (we consumeren gemiddeld 15 tot 20 gram)?
  • Neem de tijd om te etenen liefst op regelmatige tijdstippen.
  • Corrigeer slechte toiletgewoonten.
    • Ga naar het toilet zonder gestoord te worden en zonder stress.
    • Ga naar het toilet wanneer u voelt dat u moet gaan.
    • Zorg voor de nodige routine.
  • Regelmatige lichaamsbeweging zoals wandelen en fietsen zorgt voor een goede transit.

6. Behandeling

De behandeling van constipatie combineert tips over voeding en levenshygiëne (deze kunnen alleen volstaan om terug te keren naar een normale transit) en indien nodig een oraal of rectaal laxeermiddel.

Meerdere laxeermiddelen kunnen worden voorgesteld:

  • Osmotische laxeermiddelen (macrogol, lactulose, …) worden meer in het bijzonder aanbevolen voor hun doeltreffendheid en tolerantie. Ze werken binnen de 24 tot 48 uur.
  • Ballast laxeermiddelen (slijmstoffen en vezels) hebben een zuiver mechanische werking, ze zwellen in aanwezigheid van water en vergroten het volume van de stoelgang. Ze werken na 1 tot 3 dagen.
  • Stimulerende laxeermiddelen (bisacodyl, sennosides, cascara, rabarber, …) werken door rechtstreekse stimulatie van de zenuwen van de dikke darm die zal samentrekken en de ontlasting zal vergemakkelijken. Ze werken doeltreffend en snel (5 tot 10 uur). Ze moeten beperkt blijven tot een punctueel gebruik. Maak geen misbruik van dit soort laxeermiddel.
  • Rectale laxeermiddelen (zetpillen, lavementen) zijn aangewezen bij occasionele verstopping, ze zorgen onmiddellijk voor de ontlastingsreflex.

Tip: Vraag zeker raad aan uw apotheker of arts wanneer u een laxeermiddel kiest. Osmotische of ballast laxeermiddelen genieten de voorkeur. Stimulerende laxeermiddelen werken sneller, maar hun gebruik moet zo kort mogelijk blijven om complicaties vermijden. Er kan immers gewenning optreden, hetgeen het fenomeen van constipatie nog versterkt, veeleer dan het op te lossen.

Constipatie van voorbijgaande aard verdwijnt het vaakst samen met de oorzaak (reis, geneesmiddeleninname), of dankzij een goede voedingshygiëne.


Datum van de laatste update : 03/05/2019